Verven gaat door

Verven gaat door

 

Jute

Ik had te weinig jute bij nader inzien, dus nieuwe klossen besteld. Dat betekent ook: opnieuw wassen, eerst met wasmiddel, nog een keer wassen, maar dan met soda ash, nog een keer wassen met soda ash, om alle vet eruit te krijgen (er komt bruin water vanaf), dan beitsen, dan verven met reseda. Het resultaat van al dat werk en de gele verfplanten is minimaal. En weer vraag ik me af: ben ik gek dat ik al die moeite doe, voor het idee dat ik alles aangeraakt moet hebben, elke cel van dit werk, alles moet bewust door mijn handen zijn gegaan. Overal moet aandacht aan besteed zijn.

jute geverfd in bolletjes

Wol

Voor de wol is het natuurlijk hetzelfde. Ik raakte weer aan het einde van mijn voorraad, de laatste voorraad kwam van een scheerder, in Amstelveen waar ik ook vaak moest zijn (inmiddels niet meer). Het leek me het beste om terug te keren naar mijn eerste leverancier, boer van Dijk in Bunnik op Hofstede Rhijnauwen. Op een middag zag ik zijn dochter achter de boerderij, toen ik er appels kocht bij hun onbemande kraam buiten. Ik voel een enorme drempel om zo’n erf op te stappen, want het is hun privéterrein en wat hebben zij er voor belang bij als ik die wol afneem, het bezorgt ze eerder last. Zo denk ik dan. Maar goed, toch erop afgestapt. Ja, ze hadden ook weer witte schapen, ja, ze zou het haar vader vragen. Super! Bedankt! Ik was al bang dat ik zonder kwam te zitten.

Lente

De lente brak aan, het werd warmer. Ik zag al meerdere kuddes met kaalgeschoren dieren. Maar ik had nog niets gehoord. Toevallig zag ik de boer zelf een keer net zijn weiland uitkomen. Ja, hij wist van mijn vraag. Maar de scheerder had nog geen tijd. Hij zou mij bellen zodra het zover was. Het werd warmer, het werd zelfs snikheet. Ik dacht: die beesten bezwijken als ze nu nog niet geschoren zijn. Dus nam ik aan dat de boer mij vergeten was, of mijn nummer kwijt misschien.

Een zaterdag, Weer haalde ik appels op zijn erf, en warempel, daar zat hij zelf, op een bankje achter de boerderij. Een boer zit niet vaak. Ik nam mijn natuurlijke drempel.

Maandag! zei de boer.

Twee zakken vol

Twee zakken wol rijker fietste ik die week erna naar huis. Mooie wol. Heel wat beter dan de restjes waar ik me op het laatst van bediend had.

Dus ook dat weer wassen: in heet water, dan wassen in shampoo. En al dat wassen betekent ook tussendoor spoelen, spoelen, spoelen… Om maar niet te spreken van het kammen, spinnen en twijnen. Afijn er is weer een voorraadje.

 

 

Tweede helft

Tweede helft

Daar gaan we weer! Het nieuwe raam gaat ingespannen worden met de schering. Ik zat ertegenaan te hikken, want het is weer het begin van een paar jaar werk. Maar er zijn genoeg bolletjes jute geverfd, het patroon voor de linkerkant van het kleed ligt eronder. Gaan dan maar!

Het weefraam ligt klaarkladje met berekening van het aantal wikkelingen

Ik dacht dat ik 556 wikkelingen had gemaakt in de eerste helft, maar nu ik de draden nog eens tel en over tel, blijken het er 568! De doorgeknipte draden aan de uiteinden van de eerste helft van het kleed zijn per vier bij elkaar geknoopt. De berekening maak ik, zoals mijn slechte gewoonte is, natuurlijk op een of ander blaadje dat toevallig in de buurt ligt, klaar om het weer kwijt te raken.

De bolletjes geverfde jute liggen naast het weefraam De eerste windingen zitten erom

De bolletjes jute liggen (gewassen, gebeitst, geverfd) netjes opgerold klaar. Er waren tussendoor nog heel veel overwegingen, obstakels en oponthoudjes waar ik niemand mee vervelen wil. Het begin is er (weer).

De tweede helft, voorbereiding

De tweede helft: voorbereiding.

Ik kan niet meteen door met de andere helft van het kleed. Ik heb geen voorraad kant en klaar materiaal liggen. Dus eerst maar weer jute prepareren, dat wil zeggen: jute op strengen winden; dan wassen in wasmiddel; dan wassen in de soda ash, dat heb ik twee keer gedaan dit keer, om het vet er nog verder uit te halen, dat verft beter; daarna beitsen in aluin en wijnsteenzuur; en dan verven, dit soms ook twee keer voor goed geel, en eventueel nog een keer voor groen. Neemt alweer heel veel tijd in beslag. Ik trek nooit alle kleur uit het verfbad, en heb er na de jute nog wol in geverfd voor een eerste lichtgele laag. Zie hier het voorlopige resultaat, ik moet nog drie strengen doen, de meest linkse.

jute ongeverfd en geverfd

Proces 100 gram jute verven

Dit proces neemt uren in beslag, en daardoor meerdere dagen.

Afwegen

Ik wikkel jute af van de klos, vijftig slagen om de stoelen is vijftig gram.

Een klos jute

Voorweken

Ik weeg de jute. Dan week ik het voor, in regenwater uit de regenton.

Wassen 3x en bleken

De jute moet grondig gewassen worden. Het zit vol vet, dat wordt blijkbaar toegevoegd aan dit soort producten.

De eerste keer gebruik ik een wasmiddel. Voor mijn doel werkt ECOVER Universal het beste. Ik warm mijn was zoveel mogelijk op, zonder dat die gaat koken, twee uur lang. Hierdoor wordt het ook gebleekt. Dat moet wel, want als ik ongebleekte jute geel verf is er niets van te zien.

vuil waswater

Daarna was ik het nog twee keer in de soda ash, 35 gram in 10 liter water voor 100 gram jute. Dit moet ook elke keer twee uur lang. Bovendien mag het materiaal niet zo maar van koud in heet en vice versa gegooid worden. Opwarmen en afkoelen moet geleidelijk gebeuren, dat is beter voor de jute.

jute in de soda ash bruin water na de soda ash

Er komt bruin water vanaf

Beitsen

Als het materiaal schoon is, kan het voorgebeitst worden. Dat is nodig om de kleur aan de jute te laten hechten en ook om de kleur te behouden: kleurechtheid.

En ik heb het geprobeerd in Soyamelk, 24 uur, dat kon koud (een liter soyamelk aangevuld met water).  Maar dat werkte ook niet, ik had al het werk voor niks gedaan.

Beits van soyamelk

Het beste werkt beitsen met aluin 15 gram op 100 gram materiaal in 3 liter water. Ik heb het ook geprobeerd in een verhouding van 8 g aluin en 7 g wijnsteenpoeder, maar dat werkte niet bij de jute (wel met wol).

de jute is nu gebleekt en voorgebeitst

De jute hierboven heb ik na dit proces laten drogen. Dat kan, de beits blijft bewaard. Het is mei 2020, het heeft al weken niet geregend, de regenton is leeg. Ik wacht tot er weer regenwater beschikbaar is. Dat verft beter, en het is voordeliger voor de watervoorraden.

Verven

De jute gaat dan eindelijk in het verfbad, getrokken van reseda, ook genoemd: gele wouw. Dit bad is in twee uur klaargemaakt. Nu gaat de jute er twee uur in op tenminste 60°. Ik laat het een nacht afkoelen en dan komt het er zo uit.

Drie maal spoelen, de laatste keer met een drupje azijn.

Als het droogt wordt het nog geler.

Zo, hè hè, dat is klaar. En dan heb ik nog maar 100 gram!

De verf komt uit het resedabad

Hieronder eenongeverfde versie, de in reseda geel gekleurde versie, en ook nog de daarna in indigo gedoopte groene uitkomst.

jute naturel, en geel en groen geverfd

 

 

Tweede proef groen verven jute

Groen verven van de jute, tweede proef

100 gram jute weer 2 uur gewassen (met wasmiddel), 2 uur gewassen ( in de soda ash), weer gebeitst in aluin (2 uur), toen in een reseda-bad aangevuld met rode uienschillen.

Het hele proces met regenwater halen, water opwarmen, af laten koelen – het garen mag niet maar zo van heet naar koud en van koud in heet gegooid worden – materialen afwegen, verbad maken, spoelen, drogen, je bent zo weer een paar dagen verder.

Hoe verrassend! De uien hebben er dit keer voor gezorgd dat de jute meteen groen is!

Een veel overtuigender groen dan mijn eerste proef met reseda en daarna indigo.groene jute van pluimen en rodeui

Het fotograferen van groen is niet te doen, ik werk de kleuren bij in Photoshop om ze zoveel mogelijk op de werkelijkheid te laten lijken. In de werkelijkheid zijn kleuren natuurlijk ook niet altijd hetzelfde, ze zijn afhankelijk van de hoeveelheid en het soort licht.